Woning verduurzamen in 2027: de volgorde die het meeste oplevert
Isoleren, warmtepomp, zonnepanelen, batterij. Wat doe je eerst, en wat levert dat op?
Een duidelijk plan van aanpak
Voorbeeldwoningen met bespaar berekeningen
Advies van gecertificeerde, HeatGeek-getrainde installateur
Woning verduurzamen in 2027: de volgorde die het meeste oplevert
Isoleren, warmtepomp, zonnepanelen, batterij. Wat doe je eerst, en wat levert dat op?
Op 1 januari 2027 verandert de rekensom onder je energierekening. Salderen stopt, de warmtepompsubsidie daalt en gas wordt structureel duurder. Verduurzamen loont meer dan ooit, maar alleen in de juiste volgorde. Die volgorde bestaat al dertig jaar. Wij hebben hem doorgerekend voor drie woningen.
- De drie stappen, met per stap wat het kost en wat het oplevert
- Drie woningen volledig doorgerekend, investering naast besparing
- Alle aannames en bronnen erbij, zodat je het zelf kunt narekenen
- Wat er gebeurt als de aannames tegenvallen, in een scenariotabel
- Wanneer wij een warmtepomp afraden
Ontvang vrijblijvend advies
Wij helpen je graag en vrijblijvend met het beste advies
In het kort
Op 1 januari 2027 veranderen drie dingen tegelijk.
- Salderen stopt in een keer. Teruggeleverde zonnestroom levert bij een vast contract nog bijna niets op, bij een dynamisch contract de marktprijs van dat moment. Dezelfde tien panelen kosten je onder onze aannames ruim €500 per jaar meer als je niets verandert.
- De ISDE op warmtepompen gaat omlaag. Volgens het concept van €225 naar €120 per kW. Wie in 2026 installeert, valt nog onder de hogere bedragen: dat scheelt €580 (6 kW) tot €1.210 (12 kW).
- De beleidsmatige druk op de gasprijs neemt toe. Bijmengverplichting groen gas, de Europese CO₂-prijs ETS2, stijgende netkosten en hogere energiebelasting. Die posten staan los van de beurskoers en lopen op.
De business case voor elektrisch verwarmen wordt daarmee groter. Dit is de volgorde waarin je dat aanpakt.
- Reduceer. Isoleer waar dat technisch en financieel zinvol is, en beoordeel de ventilatie opnieuw zodra de woning kierdichter wordt. Twee maatregelen bundelen of isolatie combineren met een warmtepomp verdubbelt je ISDE op de isolatie.
- Optimaliseer. Stem warmteverlies, afgiftesysteem en warmtepompvermogen op elkaar af. Een warmtepomp mag ook vóór de isolatie, mits het vermogen is berekend op de situatie voor én na.
- Stuur. Vul de resterende energievraag in met zonnepanelen, laadpaal, een dynamisch contract en energiemanagement. Een batterij beoordeel je pas als opwek en verbruik bekend zijn.
Wat deze pagina wel en niet is
Geen verkooppraatje en geen rendementen die alleen kloppen in een spreadsheet. We rekenen zonder salderingsregeling, we splitsen tapwater af van ruimteverwarming, en we schrijven erbij welke maatregelen wij afraden. De aannames staan onderaan bij de bronnen, zodat je ze kunt narekenen of vervangen door je eigen cijfers.
De voorbeelden hieronder laten zien wat mogelijk is. Jouw woning kan er anders uitpakken. Wil je dat wij hem doorrekenen, dan doen we dat: plan een gratis adviesgesprek of stel je vraag via WhatsApp. We zeggen het ook als een maatregel financieel of technisch niet verstandig is.
Inhoud
- Wat er in 2027 verandert
- Hoe je een woning verduurzaamt: Trias Energetica
- Stap 1. Reduceren: de schil
- Stap 2. Optimaliseren: afgifte en opwek
- Stap 3. Inkopen en sturen
- Hoe wij adviseren
- Uit de praktijk
- Waarop de rekenvoorbeelden zijn gebaseerd
- Rekenvoorbeeld 1: tussenwoning
- Rekenvoorbeeld 2: woonboerderij
- Rekenvoorbeeld 3: jaren 30 woning
- En als het anders loopt?
- ISDE in 2027: zo haal je er het meeste uit
- Wanneer verduurzamen niet verstandig is
- Veelgestelde vragen
- Verdieping per onderwerp
- Actualiteit van dit artikel
Wat er in 2027 precies verandert
Drie ontwikkelingen vallen samen. Los van elkaar zijn ze te overzien. Samen verschuiven ze de hele business case richting elektrisch.
| Onderwerp | Status | Wat dat betekent |
|---|---|---|
| Einde salderingsregeling per 1 januari 2027 | Vastgesteld | Wet is aangenomen. Ook de ondergrens voor de terugleververgoeding staat vast tot 2030. |
| ISDE-bedragen 2026 | Vastgesteld | Gepubliceerd door RVO, inclusief meldcodelijst. |
| ISDE-bedragen 2027 | Concept | Consultatie is gesloten, het definitieve besluit volgt. De bedragen in dit artikel kunnen dus nog wijzigen. |
| Bijmengverplichting groen gas | Wetgeving in behandeling | De meerkosten zijn ramingen van CE Delft, geen vastgestelde tarieven. |
| ETS2, CO₂-prijs op gas voor gebouwen | Vastgesteld, prijs onzeker | De richtlijn staat vast; het startjaar en de prijs per ton nog niet. |
| Netkosten van het gasnet | Scenario | De ACM rekent met bandbreedtes richting 2050. Wij gebruiken de middenvariant. |
| Gasprijs op de beurs in 2027 | Niet voorspelbaar | Daarom rekenen wij met de huidige prijs en laten we in de scenariotabel zien wat er gebeurt als die daalt. |
1. De salderingsregeling stopt volledig
Vanaf 1 januari 2027 mag je teruggeleverde zonnestroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik. Je krijgt een terugleververgoeding van wettelijk minimaal 50 procent van het kale leveringstarief, dus zonder energiebelasting en btw. Die ondergrens geldt tot 2030. Daarbovenop mogen leveranciers terugleverkosten rekenen. Bij een vast contract blijft er netto vaak minder dan een cent per kWh over. Bij een dynamisch contract krijg je de actuele marktprijs, gemiddeld rond de 7 cent.
Rekenvoorbeeld: 10 panelen, nu en straks
Tussenwoning, 4.000 kWh opwek, 2.900 kWh verbruik, geen warmtepomp. Zonder sturing gebruik je circa 30 procent van je opwek direct.
| Post | 2026, salderen | 2027, vast contract | 2027, dynamisch |
|---|---|---|---|
| Direct eigen verbruik | 2.900 kWh | 1.200 kWh | 1.200 kWh |
| Inkoop van het net | € 0 | 1.700 kWh × €0,29 = € 493 | 1.700 kWh × €0,26 = € 442 |
| Teruglevering | 1.100 kWh overschot × €0,04 = − € 44 | 2.800 kWh × €0,01 = − € 28 | 2.800 kWh × €0,05 = − € 140 |
| Variabele stroomkosten per jaar | − € 44 | € 465 | € 302 |
Dezelfde panelen kosten je vanaf 2027 ruim €500 per jaar meer als je niets verandert. De helft daarvan win je terug door over te stappen op een dynamisch contract. De rest win je terug door je eigen verbruik te verhogen met een warmtepomp, laadpaal of batterij die op zonne-uren draait. Dat is stap 3 van dit artikel.
2. De warmtepompsubsidie gaat omlaag
Het ministerie van Klimaat en Groene Groei hanteert als vuistregel dat de ISDE ongeveer 30 procent van de aanschafprijs dekt. Warmtepompen zijn goedkoper geworden, dus kwam de subsidie daarboven. In het concept voor 2027 blijft het basisbedrag €1.025, daalt het bedrag per kW van €225 naar €120 en stijgt de bonus voor label A+++ van €200 naar €250. De consultatie is gesloten. Het definitieve besluit volgt later dit jaar.
De bedragen van 2026 gelden voor warmtepompen die in 2026 zijn geïnstalleerd. Aanvragen mag tot 24 maanden daarna.
3. De beleidsmatige druk op de gasprijs neemt toe
De gasprijs op de beurs kan dalen of stijgen; die kan niemand voorspellen. Wat wel voorspelbaar is, zijn de vier posten die erbovenop komen en die niets met de beurs te maken hebben. Die stapelen.
- Bijmengverplichting groen gas, per 1 januari 2027. Leveranciers moeten een oplopend aandeel groen gas leveren. Geraamde meerkosten: 1 tot 3 cent per m³ in 2027, oplopend naar 12 tot 14 cent per m³ in 2030 (CE Delft). Bij een vast contract worden de kosten pas zichtbaar bij verlenging. Driejarige contracten zijn daarom nu al 15 cent per m³ duurder dan eenjarige.
- ETS2, de Europese CO₂-prijs op gas voor gebouwen, in 2027 of 2028. Op basis van de huidige CO₂-prijs circa 8 tot 11 cent per m³. Stijgt de CO₂-prijs, dan stijgt dit mee.
- Netkosten van het gasnet. Het aantal gasaansluitingen daalt sneller dan de kosten van het net. De ACM rekent in het middenscenario met een stijging van circa €200 in 2025 naar €790 per jaar in 2050 voor een huishouden met 1.000 m³, een factor 1,4 tot 3,6 afhankelijk van het scenario. In 2026 stegen de gasnettarieven bij Liander al met 11 procent. Ruwweg een kwart van de stijging rond 2040 zijn verwijderkosten van leidingen die niemand meer gebruikt.
- Energiebelasting op gas stijgt de komende jaren verder, terwijl die op stroom relatief daalt. Dat is beleid, geen toeval.
Wat dit samen betekent
De opbrengst van teruglevering gaat naar bijna nul, de subsidie op elektrisch verwarmen gaat omlaag en de kosten van gas gaan omhoog. Twee van de drie zijn argumenten om in 2026 te bewegen. De derde is een argument om dat richting elektrisch te doen, en om je eigen stroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren.
De kapstok: Trias Energetica
In 1996 formuleerde Kees Duijvestein, hoogleraar milieutechnisch ontwerpen aan de TU Delft, een ontwerpprincipe dat sindsdien in elke opleiding bouwkunde en installatietechniek terugkomt. Het is de enige volgorde die je niet twee keer laat betalen.
De Trias Energetica van Duijvestein bestaat uit drie stappen, in een vaste volgorde:
- Beperk het energieverbruik door verspilling tegen te gaan.
- Maak maximaal gebruik van energie uit duurzame bronnen.
- Gebruik eindige energiebronnen zo efficiënt mogelijk voor de resterende behoefte.
De logica is die van elke procesverbetering. Wat je niet nodig hebt, hoef je niet op te wekken. Wat je wel nodig hebt, wek je op met de schoonste bron. En pas als laatste ga je aan de knoppen draaien. Wij hebben zelf onze technische achtergrond aan dezelfde universiteit opgedaan; dit is het principe waarmee we elke woning benaderen.
In 1996 bestonden thuisbatterijen, dynamische stroomprijzen en energiemanagementsystemen nog niet. Voor een woning in 2027 is de derde stap daarom breder dan efficiënt stoken: het gaat over slim inkopen en sturen. Zo passen wij de Trias toe.
Stap 1
Reduceren
De schil
Voordat je naar installaties kijkt, minimaliseer je het warmteverlies van de woning.
- Isoleren: dak, gevel, vloer, glas
- Ventileren: gezond binnenklimaat, bij voorkeur met warmteterugwinning
Trias 1996: beperk de energievraag.
Stap 2
Optimaliseren
De afgifte en de opwek
Je stemt het afgiftesysteem af op de laagst mogelijke temperatuur en kiest de juiste duurzame bron.
- Lage temperatuur: vloerverwarming of LTV-radiatoren
- Waterzijdig inregelen
- Warmtepomp voor verwarming en tapwater
- Airco voor zoneverwarming en koeling
Trias 1996: gebruik duurzame bronnen, en gebruik de rest zo efficiënt mogelijk.
Stap 3
Inkopen en sturen
Het energiemanagement
De resterende stroombehoefte koop en beheer je zo slim mogelijk.
- Zonnepanelen: gelijktijdigheid boven volume
- Laadpaal die meestuurt
- Dynamisch contract, eventueel met batterij
- Energiemanagementsysteem (EMS)
Toevoeging voor 2027: wanneer je inkoopt weegt nu even zwaar als hoeveel.
De meeste mensen beginnen bij stap 3. Ze leggen panelen op een dak dat lekt, of zetten een batterij naast een cv-ketel. Daarmee optimaliseren ze een verbruik dat na stap 1 en 2 grotendeels verdwijnt. Hieronder de drie stappen in de goede volgorde, met wat ze kosten en wat ze opleveren.
De volgorde is een kompas, geen checklist
Je hoeft de stappen niet allemaal te doen, en niet per se in deze volgorde. In de praktijk is niet alles mogelijk: in een bestaande woning past balansventilatie vaak niet, een spouw is soms te smal om te vullen, en een dak isoleer je liever als je toch de dakpannen vervangt. Soms is de warmtepomp eerder aan de beurt dan de isolatie, omdat de ketel kapot is of omdat de subsidie in 2026 hoger is.
Daarom kijken wij integraal naar je woning en je plannen. Ga je over twee jaar verbouwen, komt er een elektrische auto, wil je een dakkapel of een aanbouw? Dan nemen we dat mee in het ontwerp, zodat de warmtepomp van nu ook past bij de woning van straks. En we vertellen je direct wat een keuze doet: wat een dak van 100 m² scheelt in kW, wat een batterij toevoegt in euro per jaar, en welke stap je beter kunt overslaan.
Jouw situatie, jouw volgorde
De Trias is de methode. Waar je begint, hangt af van waar je staat.
Ik heb al zonnepanelen, verder niets
- Stap dit najaar over op een dynamisch contract; vanaf 2027 verdient dat direct.
- Zet het warmtepomptraject dit jaar in gang; je panelen worden ineens veel meer waard.
- Isoleer dak en gevel in hetzelfde traject voor de dubbele ISDE.
- Batterij pas als de rest draait en je kwartierdata hebt.
Ik heb een oud, slecht geïsoleerd huis (jaren 30 bijvoorbeeld)
- Warmteverliesberekening voor en na isolatie.
- Dak eerst, dan gevel, met ventilatie erbij; gemeentelijke subsidie in de juiste volgorde aanvragen.
- Warmtepomp op het vermogen na isolatie, of hybride als de isolatie nog jaren duurt.
- Panelen dimensioneren op het verbruik na de warmtepomp. Zie rekenvoorbeeld 3.
Ik rijd elektrisch of ga dat doen
- Slimme laadpaal en dynamisch contract: kortste terugverdientijd van alles.
- Auto en warmtepomp delen dezelfde goedkope uren; stem de sturing op elkaar af.
- Check je aansluiting: 11 kW laden plus 8 kW warmtepomp vraagt meestal 3 fase.
- Batterij is hier het snelst rendabel, maar nog steeds als laatste.
Ik heb een woonboerderij of vrijstaand huis
- Dakisolatie is geen keuze maar een voorwaarde; regel het gelijk met de warmtepomp.
- Reken met het ISDE-verschil: bij 12 kW is dat ruim €1.200 tussen 2026 en 2027.
- Aansluiting en netcongestie vroeg checken; batterij voor peak-shaving meenemen in het ontwerp.
- Dynamisch contract met EMS is bij dit verbruik de grootste hefboom na de warmtepomp zelf.
1. Reduceren
De schil: isoleren en ventileren
Isolatie is de enige maatregel die energie wegneemt in plaats van efficiënter opwekt. Elke kubieke meter gas die je niet verbruikt, hoef je ook niet duurzaam op te wekken. Maar niet elke maatregel weegt even zwaar. Bij veel woningen van voor 1990 is het dak een belangrijke verliespost, daarna de gevel en dan pas de vloer. Maar het aandeel verschilt sterk per woning: oppervlak, isolatiewaarde en ventilatie bepalen de werkelijke warmtevraag, niet het bouwjaar alleen.
Voor een rijtjeswoning uit de jaren zeventig of tachtig van circa 125 m² met 1.300 m³ gas ziet de rangorde er meestal zo uit. Dakisolatie is doorgaans de grootste post en goed voor vijftien tot vijfentwintig procent van de warmtevraag. Spouwmuurisolatie volgt met tien tot twintig procent en heeft van alle maatregelen de kortste terugverdientijd, vaak twee tot vijf jaar. Glas levert acht tot twaalf procent, maar is duur per vierkante meter; doe het als het kozijn toch vervangen wordt. Vloerisolatie zit op vijf tot tien procent. En kierdichting en radiatorfolie leveren drie tot zes procent voor een paar honderd euro, wat het tot de goedkoopste winst in het hele traject maakt.
Die percentages zijn typisch voor deze bouwperiode, niet voor jouw woning. Gebruik ze om te bepalen waar je begint, niet om een investering op te baseren. Een warmteverliesberekening geeft de echte cijfers, en daaruit volgt ook wat elke maatregel doet met het benodigde vermogen van je warmtepomp.
Alle vijf komen in aanmerking voor ISDE, met een vast bedrag per vierkante meter dat per maatregel verschilt. Dat bedrag verdubbelt onder de voorwaarde hieronder.
Bundelen verdubbelt je subsidie
Het ISDE-bedrag voor isolatie verdubbelt in twee gevallen: bij twee of meer isolatiemaatregelen, of bij een isolatiemaatregel in combinatie met een warmtepomp, zonneboiler of aansluiting op een warmtenet. Dat laatste weten weinig mensen. De maatregelen hoeven niet tegelijk: volgt de tweede maatregel of de warmtepomp binnen 24 maanden na de eerste, dan wordt het isolatiebedrag alsnog verdubbeld. Alleen het isolatiebedrag verdubbelt; het bedrag voor de warmtepomp zelf niet. Wie dus een warmtepomp neemt en binnen twee jaar het dak isoleert, krijgt op het dak het dubbele bedrag. Spreiden over meer dan twee jaar kost je de helft van je subsidie.
Ventileren: de vergeten helft van stap 1
Zodra je de kierdichting en de isolatie verbetert, moet de ventilatie opnieuw worden beoordeeld. Een ventilatievoorziening die vóór de isolatie volstond, kan daarna tekortschieten, met verhoogde vocht- en CO₂-concentraties tot gevolg. Ventileren kost warmte: bij een gewone mechanische afzuiging verdwijnt 10 tot 20 procent van je warmtevraag door het rooster naar buiten. Daar zijn drie oplossingen voor, in oplopende prijs.
Er zijn drie routes, in oplopende prijs en oplopend rendement. CO₂-gestuurde mechanische ventilatie ventileert alleen zoveel als nodig en scheelt dertig tot vijftig procent ventilatieverlies ten opzichte van een box die permanent op stand 2 draait. Dat is voor de meeste bestaande woningen de verstandigste keuze. Decentrale WTW-units per ruimte winnen vijfenzeventig tot vijfentachtig procent van de warmte terug zonder dat er kanalen nodig zijn, en zijn een oplossing voor slaapkamers waar kanalen niet passen. Balansventilatie met warmteterugwinning haalt negentig tot vijfennegentig procent en filtert bovendien fijnstof en pollen, maar vraagt kanalen door de hele woning. Dat is alleen realistisch bij een renovatie of verbouwing.
Sinds 2026 geeft de ISDE €400 voor energiezuinige ventilatie in combinatie met een isolatiemaatregel, een keer per woning. Ons advies voor een bestaande rijtjeswoning: CO₂-gestuurde afzuiging bij elke isolatieronde, WTW alleen als je toch verbouwt. Bij een woonboerderij met hoge ruimtes en veel glas is balansventilatie vaker de moeite waard, omdat de ventilatieverliezen daar in absolute zin groot zijn.
Eerst een warmtepomp, dan isoleren? Dat kan, als je goed rekent
De Trias zegt: eerst reduceren. Dat is de zuiverste route en de route die de kleinste warmtepomp oplevert. Het is geen wet. Wie nu 1.300 m³ gas stookt, betaalt daar ruim €1.800 per jaar voor. Een warmtepomp op de huidige woning brengt dat terug naar circa €650 aan stroom. Die besparing van €1.100 per jaar loopt gewoon door terwijl je in je eigen tempo isoleert.
Het enige waar je op moet letten is het opgestelde vermogen. Een woning die nog niet is geïsoleerd heeft op de koudste dag meer vermogen nodig dan diezelfde woning na isolatie. Wij berekenen daarom altijd twee getallen: het warmteverlies voor en na de isolatie die je van plan bent. Daar kiezen we het vermogen op, en we zeggen erbij wat de warmtepomp in de eerste winter wel en niet redt.
| Woning | Vermogen voor isolatie | Na dak en gevel | Advies |
|---|---|---|---|
| Rijtjeswoning 125 m², 1980 | 7 tot 8 kW | 5 tot 6 kW | Kies 6 kW; overbrug de eerste winter hybride of met een airco als back-up |
| Twee-onder-een-kap 160 m², 1970 | 10 tot 12 kW | 7 tot 8 kW | Kies 8 kW als de isolatie binnen een jaar volgt, anders 10 kW of hybride met later de overstap naar all-electric |
| Woonboerderij 220 m², 1975 | 16 tot 20 kW | 11 tot 13 kW | Isoleer het dak voor of gelijk met de warmtepomp; anders is de unit structureel te groot |
Te groot kiezen is niet gratis: een overgedimensioneerde warmtepomp pendelt, slijt sneller en haalt een lager rendement. Te klein kiezen betekent koude voeten in februari. De warmteverliesberekening is de enige manier om daar tussenin te landen.
2. Optimaliseren
De afgifte en de opwek: lage temperatuur, ingeregeld, warmtepomp
Een warmtepomp verplaatst warmte van buiten naar binnen. Hoe kleiner het temperatuurverschil dat hij moet overbruggen, hoe minder stroom dat kost. Daarom begint stap 2 niet bij de warmtepomp, maar bij het water dat door je radiatoren stroomt. Elke graad lager aanvoertemperatuur is ruwweg 2 tot 3 procent minder stroomverbruik.
Lage temperatuur: de basis van het afgiftesysteem
Op vloerverwarming of lagetemperatuurradiatoren, met een aanvoer van 30 tot 35 graden, haalt een goede warmtepomp een jaarrendement rond de 5. Op bestaande radiatoren die 50 graden nodig hebben, zakt dat naar ongeveer 3,5. Voor een woning met 1.000 m³ gasverbruik:
Vloerverwarming infrezen in een bestaande woning kost €60 tot €90 per m²; een lagetemperatuurradiator circa €1.000 per stuk geplaatst. Vijf radiatoren vervangen is €5.000 voor €195 per jaar. Dat verdien je niet terug. Het afgiftesysteem ombouwen is een comfortkeuze, geen rendementskeuze, tenzij je toch verbouwt en de vloer open ligt. Dan is vloerverwarming de beste investering in het hele traject.
Het goede nieuws: de meeste woningen komen ook zonder ombouw veel lager uit dan ze denken. Radiatoren zijn vrijwel altijd berekend op 70 tot 90 graden aanvoer, ver boven wat nodig is. In deze volgorde haal je de temperatuur omlaag:
- Stooklijn verlagen. Gratis. Zet de aanvoertemperatuur elke week een graad lager tot een kamer niet meer warm wordt. Die kamer is je bottleneck.
- Waterzijdig inregelen. Zie hieronder. €0 tot €1.000.
- Radiatorventilatoren onder de radiator van de bottleneck-kamer. €60 tot €150 per radiator, verdubbelt de afgifte bij lage temperatuur.
- Pas dan radiatoren vervangen of vloerverwarming, en alleen waar de eerste drie stappen tekortschieten.
Waterzijdig inregelen: de finetuning van de afgifte
In veel woningen is het cv-systeem nooit ingeregeld. De radiator naast de ketel krijgt te veel water, de radiator op zolder te weinig. Het water bij de eerste radiator stroomt zo snel dat het nauwelijks warmte afgeeft en bijna even warm terugkomt. Een cv-ketel merkt daar weinig van. Een warmtepomp wel: hij ziet een hoge retourtemperatuur en moet de aanvoer voor het hele huis verhogen om die ene koude kamer warm te krijgen.
Bij inregelen stel je per radiator de doorstroming in op de warmtevraag van de ruimte, zodat het water overal met hetzelfde temperatuurverschil terugkomt. Ligt je systeem uit balans, dan kan de aanvoertemperatuur daarna omlaag en stijgt het rendement met 10 tot 20 procent. Ligt het al goed, dan levert het weinig op. Dat weet je pas achteraf. Zelf doen kan met inregelbare kranen of voetventielen en een middag geduld. Wij doen het voor €500 tot €1.000, inclusief doormeten van de retourtemperaturen en bijstellen van de stooklijn, en we zeggen vooraf of we verwachten dat het iets oplevert.
De warmtepomp: hybride of all-electric
Een cv-ketel maakt van 1 kWh gas ongeveer 0,9 kWh warmte. Een warmtepomp maakt van 1 kWh stroom 3,5 tot 5 kWh warmte, omdat hij de rest uit de buitenlucht haalt. Bij 1.300 m³ gas gaat je energie voor verwarming van ruim 11.000 kWh warmtevraag naar 2.400 tot 2.800 kWh stroom. Dat is de kern van de business case.
Bij hybride blijft de cv-ketel staan voor de koudste dagen en het warme tapwater. Bij all-electric gaat de ketel eruit. De aanschafprijs verschilt fors, maar de terugverdientijd ligt dichter bij elkaar dan de bedragen suggereren. Bij all-electric raak je je volledige gasverbruik kwijt en de vaste kosten van de gasaansluiting, circa €330 per jaar, en die vaste kosten stijgen. Bij een redelijk geïsoleerde woning komt een volledig elektrische warmtepomp uit op 5 tot 9 jaar. Wij rekenen daarbij zonder salderingsregeling, zodat de berekening na 2027 nog klopt.
Hybride is de juiste keuze als je woning nog slecht is geïsoleerd en de isolatie pas over een paar jaar komt, of als je aansluiting geen groter vermogen aankan. Belangrijk daarbij: een goed gekozen hybride opstelling kun je later omzetten naar all-electric zodra de woning verder is verduurzaamd. Kies dan nu al het vermogen dat bij die eindsituatie past, dan is de stap later een kwestie van de ketel afkoppelen en een boiler plaatsen. En soms is hybride geen tussenstap maar gewoon de beste eindoplossing, bijvoorbeeld bij een monument of een woning met een zeer grote warmtevraag. In alle andere gevallen is all-electric op termijn goedkoper. Lees de vergelijking hybride of all-electric.
| Model | Vermogen | Hybride vanaf | All-electric vanaf | SCOP |
|---|---|---|---|---|
| WeHeat Flint | 4 kW | € 4.490 | € 8.990 | 4,9 |
| WeHeat Sparrow | 6 kW | € 5.990 | € 9.990 | 4,8 |
| WeHeat Blackbird | 6 tot 8 kW | € 6.990 | € 10.990 | 4,7 |
| Vaillant aroTHERM pro | 5 kW | € 6.990 | € 10.990 | n.b. |
| Vaillant aroTHERM pro | 7 kW | € 7.990 | € 11.990 | n.b. |
| Vaillant aroTHERM pro | 11 kW | € 8.990 | € 12.990 | n.b. |
| Vaillant aroTHERM plus | 3 kW | € 8.490 | € 12.490 | 4,9 tot 5,1 |
| Vaillant aroTHERM plus | 5 kW | € 8.990 | € 12.990 | 4,9 tot 5,1 |
| Vaillant aroTHERM plus | 7 kW | € 9.490 | € 13.490 | 4,9 tot 5,1 |
| Vaillant aroTHERM plus | 10 kW | € 10.990 | € 14.990 | 4,9 tot 5,1 |
| Vaillant aroTHERM plus | 12 kW | € 11.990 | € 15.990 | 4,9 tot 5,1 |
| Vaillant aroTHERM perform (vanaf 2027) | 16 tot 25 kW | op aanvraag | op aanvraag | n.b. |
| Nibe S1256 bodemwarmtepomp | 8 tot 18 kW | n.v.t. | € 35.000 tot 45.000 | 5,5 tot 6,8 |
WeHeat en Vaillant draaien op R290 (propaan), zijn slim aanstuurbaar op dynamische tarieven en hebben label A+++. Ze voldoen dus nu al aan de eisen die voor 2027 en 2028 worden onderzocht. WeHeat is de beste prijs-kwaliteit, Vaillant de beste prestaties en de stilste buitenunit (28 tot 35 dB op 3 meter). De Nibe is maatwerk met bodemboringen, voor wie de hoogste besparing en gratis koeling wil. Alle kosten en subsidies op een rij.
Wat er in de vanaf-prijs zit, en wat meerwerk is
Een vanaf-prijs bij ons is een prijs voor een compleet werkende installatie, niet voor een kale unit. Inbegrepen: plaatsing op de grond met 10 meter leidingwerk, geluidsdempende maatregelen, ruim gedimensioneerd en buiten geïsoleerd leidingwerk, vuilfilter met microbelontluchter, 4G- of wifi-module voor monitoring, volledige inbedrijfstelling en uitleg, hulp bij de ISDE-aanvraag. Bij all-electric ook het afkoppelen van de ketel, een staande RVS-boiler van 200 liter en een elektrisch element als back-up.
Meerwerk zeggen we vooraf, na de schouw, en nooit achteraf. De meest voorkomende posten: 3-fase elektra €580, nieuwe 3-fase groepenkast €1.380, geïsoleerd buffervat met circulatiepomp €800 tot €1.200 (alleen als de systeeminhoud het vereist), boiler van 300 liter €500 extra, dakdoorvoer €200, steiger of verticaal transport €360.
Welk vermogen heb je nodig?
Wij bepalen dat met een warmteverliesberekening. Gasverbruik is een indicatie, geen berekening. Grove richtlijnen voor een woning in de huidige staat:
- Appartement 80 m², 1930, gerenoveerd: 4 tot 6 kW
- Rijtjeswoning 125 m², 1980, na-geïsoleerd: 4 tot 6 kW
- Nieuwbouw 200 m², 2023: 5 tot 7 kW
- Vrijstaand of woonboerderij 220 m², 1975, deels geïsoleerd: 10 tot 14 kW
Boven de 8 kW kijken we altijd naar je aansluiting. De meeste warmtepompen tot 8 kW draaien op 1 fase; daarboven is 3 fase of een batterij voor peak-shaving nodig. Wij rekenen beide door. Over netcongestie en je aansluiting.
De installatie bepaalt het rendement, niet het merk
Ongeveer 80 procent van het uiteindelijke rendement hangt af van de manier van aansluiten en 20 procent van de warmtepomp zelf. Ruim gedimensioneerd leidingwerk, isolatie van dat leidingwerk, een correct berekende systeeminhoud en een buffer alleen als die echt nodig is. Daar zit het verschil tussen rendement 3,5 en 5. Wanneer een buffervat nodig is en waarom leidingdiameter zo zwaar weegt.
Airco: zoneverwarming en koeling
Een moderne airco is technisch een lucht-lucht warmtepomp met een SCOP van 4,2 tot 4,8. In het voor- en najaar verwarm je er een ruimte snel en goedkoop mee, zonder het hele cv-systeem op te stoken. In de zomer koel je grotendeels op eigen zonnestroom. En in de eerste winter na een warmtepomp die voor de isolatie is geplaatst, vangt hij de ene koude kamer op. Single split vanaf €2.690 inclusief installatie; multi split voor twee ruimtes vanaf €4.790.
De gasaansluiting
Zolang je gasaansluiting er ligt, betaal je vaste kosten: circa €270 netbeheer bij Liander of Stedin in 2026, plus circa €60 vastrecht bij je leverancier. Dat is €330 per jaar, ook als je nauwelijks gas gebruikt, en het is het onderdeel van je rekening dat het hardst gaat stijgen. Ga je all-electric, dan laat je de aansluiting verwijderen. Tot en met 2026 kost dat bij de meeste netbeheerders niets tot enkele honderden euro. De regeling wisselt; check hem voordat je de ketel laat afvoeren.
Onderhoud en monitoring
Een warmtepomp gaat gemiddeld vijftien jaar mee en moet eens per twee jaar onderhouden worden. Dat is ook de voorwaarde voor vijf jaar garantie. Ons serviceabonnement heeft twee niveaus. Monitoring (€10,40 per maand): we bewaken de installatie online, krijgen een melding bij afwijkingen en doen jaarlijks een wintercheck via de cloud. Zekerheid (€17,80 per maand): daar komen de tweejaarlijkse fysieke inspectie, vijf jaar product- en installatiegarantie, geen arbeids- en voorrijkosten tijdens de garantie en 20 procent korting op onderdelen daarbuiten bij. Vaak is een probleem opgelost voordat je er last van hebt. En we zien meteen of de sturing uit stap 3 doet wat hij moet doen.
Twijfel je over het vermogen voor jouw woning? Leg het ons voor, we rekenen het door zonder dat je iets hoeft af te nemen.
3. Inkopen en sturen
Het energiemanagement: zonnepanelen, contract, batterij, EMS
Na stap 1 en 2 is je warmtevraag klein en elektrisch. Wat overblijft is een stroombehoefte van 4.000 tot 12.000 kWh per jaar, afhankelijk van de woning en of er een auto bij zit. Tot 2027 maakte het niet uit wanneer je die stroom gebruikte: alles werd weggestreept. Vanaf 2027 wordt tijd de belangrijkste variabele op je energierekening. Stroom kost op een zonnige middag soms niets en in een windstille winteravond 50 cent. Wie zijn verbruik kan verschuiven, betaalt structureel minder. Wie dat niet kan, betaalt het gemiddelde plus een risico-opslag.
Zonnepanelen: gelijktijdigheid boven volume
Tien tot twaalf panelen (4.500 tot 5.500 Wp) kosten €4.000 tot €6.000, met 0 procent btw. Onder de saldering was elke kWh evenveel waard, dus meer panelen was altijd beter. Vanaf 2027 is alleen stroom die je zelf gebruikt het volle tarief waard. Zonder sturing gebruik je circa 30 procent direct. De terugverdientijd loopt dan op van 6 tot 8 jaar naar 9 tot 12 jaar bij een vast contract, en blijft rond de 7,5 jaar bij een dynamisch contract omdat teruglevering daar tegen marktprijs wordt vergoed.
De winst zit dus in gelijktijdigheid: een warmtepomp die overdag het tapwater opwarmt, een auto die op zonne-uren laadt, een batterij die de avond overbrugt. Met een warmtepomp en laadpaal in huis stijgt je directe eigen verbruik zonder batterij al naar 40 tot 50 procent. Heb je nog geen panelen en komt er een warmtepomp, dan blijft leggen verstandig. Dimensioneer dan op je verbruik na de warmtepomp, niet op het dak dat toevallig beschikbaar is.
Laadpaal: de kortste terugverdientijd van allemaal
Als je elektrisch rijdt: €1.000 tot €1.800 inclusief installatie, en thuisladen scheelt 30 tot 50 cent per kWh ten opzichte van publiek laden. Bij 15.000 kilometer per jaar (circa 2.700 kWh) is dat €800 tot €1.350, dus binnen twee jaar terugverdiend. Na 2027 is de auto bovendien je grootste flexibele verbruiker. Een laadpaal die met de zon en het contract meestuurt is daarom de moeite waard; een laadpaal die dat niet kan, niet.
Dynamisch of vast contract
Bij een vast contract betaal je een tarief inclusief een risicomarge voor de leverancier. Bij een dynamisch contract betaal je per uur de beursprijs plus een vaste opslag. De onderzoeken van de afgelopen twee jaar samengevat:
- Zonder verschuifbaar verbruik (geen warmtepomp, auto of batterij) is het verschil klein. In het contractjaar 2024 tot 2025 was het goedkoopste vaste contract voor de meeste van die huishoudens zelfs iets voordeliger (analyse BNR en AD). Dynamisch is dan geen verliespost, maar ook geen zekere winst.
- Met een warmtepomp waren huishoudens in dezelfde periode 23 tot 29 procent goedkoper uit met dynamisch dan met een eenjarig vast contract. Dat onderzoek van Roland Berger is betaald door Zonneplan, dus lees het met die bril. De richting wordt bevestigd door RVO-onderzoek onder 1.818 warmtepompeigenaren.
- Met zonnepanelen, warmtepomp en laadpaal was een vast contract 40 procent duurder dan dynamisch.
- Na 2027 wint dynamisch ook voor wie alleen panelen heeft. Bij een vast contract blijft na terugleverkosten netto circa een kwart cent per kWh over, bij dynamisch gemiddeld rond de 7 cent. Bij 2.800 kWh teruglevering is dat €190 per jaar verschil. De terugverdientijd van je panelen zakt van ruim 11 naar circa 7,5 jaar (analyse De Groene Nerds).
Onze conclusie: met een warmtepomp is dynamisch de standaardkeuze, ook zonder batterij. Een warmtepomp draait van nature verspreid over de dag en profiteert vanzelf van goedkope uren. Met sturing (voorverwarmen op goedkope uren, tapwater op de middag) wordt het verschil groter. Het enige echte tegenargument is psychologisch: in een strenge winterweek zie je hoge dagprijzen voorbijkomen. Over het jaar heen wint dynamisch.
Wat scheelt het per dag? Woonboerderij, winterdag
Verbruik op een koude dag: warmtepomp 50 kWh, huishouden 15 kWh, auto 10 kWh, samen 75 kWh.
Over 120 stookdagen is dat circa €800. Op een zomerdag komt daar €1,50 tot €2,50 bij, omdat 40 tot 50 kWh teruglevering bij dynamisch wel iets oplevert en bij vast vrijwel niets. Voor een tussenwoning zonder auto is het effect ongeveer een derde hiervan.
Thuisbatterij met dynamisch contract
Een batterij doet na 2027 drie dingen. Hij slaat overtollige zonnestroom op en tilt je eigen verbruik van circa 30 naar 60 tot 70 procent. Hij laadt bij goedkope of negatieve uren van het net en levert in de dure avonduren aan je huis. En hij vlakt je piekvermogen af, waardoor een 1-fase aansluiting soms volstaat waar anders verzwaring nodig was. Het tweede en derde kunnen alleen met een dynamisch contract en sturing. Op een vast contract is een batterij een eigen-verbruik-machine en verder niets.
Voor 10 tot 15 kWh reken je op €5.000 tot €9.000 inclusief installatie. De opbrengst ligt in de praktijk tussen €500 en €1.000 per jaar, afhankelijk van je opwek, je verbruik en of auto en warmtepomp meedoen. Onder deze aannames komt dat neer op 8 tot 12 jaar terugverdientijd op een product met 10 jaar garantie. Bij een ander verbruik, contract of laadprofiel kan de uitkomst sterk afwijken. Rendabel, geen goudmijn. Wees kritisch op rekensommen die op 4 of 5 jaar uitkomen. Die veronderstellen actieve handel op grote prijsverschillen, en die verschillen worden kleiner naarmate meer batterijen hetzelfde doen. Vraag altijd om een berekening waarin levering, terugleververgoeding en terugleverkosten apart staan, op basis van je eigen kwartierdata.
Drie situaties waarin een batterij wel vroeg in het traject hoort: je aansluiting is 1-fase en verzwaren is duur of onmogelijk; je bent grootverbruiker met veel opwek en een auto; of je woont in een gebied met netcongestie waar de netbeheerder flexibel gebruik beloont. In alle andere gevallen: eerst stap 1 en 2.
Energiemanagementsysteem: de finetuning
Een EMS is de software die warmtepomp, laadpaal, batterij en eventueel de boiler aanstuurt op basis van drie signalen: de dagprijzen van morgen, de weersverwachting en je eigen verbruikspatroon. Hij laat de warmtepomp de woning een graad voorverwarmen als de prijs om twee uur laag staat, zet de auto op laden als het dak produceert en houdt de batterij vol voor de avondpiek. Zonder EMS profiteer je alleen van het gemiddelde van het dynamische contract. Met EMS profiteer je van de dalen.
Let er bij de keuze van een toestel op dat het op prijssignalen kan reageren en niet alleen een Smart Grid Ready-contact heeft. Dat verschil bepaalt of je van de dalen profiteert of alleen van het gemiddelde. Waarom Smart Grid Ready niet genoeg is.
Wat de drie stappen samen doen
Stap 1 verkleint de warmtevraag. Stap 2 maakt van die warmtevraag een kleine, elektrische stroomvraag. Stap 3 koopt die stroomvraag in op de goedkoopste uren en wekt een deel zelf op. Wie de volgorde aanhoudt, koopt in elke stap precies wat hij nodig heeft en niets meer. Wie bij stap 3 begint, koopt te veel panelen, een te grote batterij en later alsnog de isolatie.
Hoe wij adviseren
De volgorde hierboven is theorie tot iemand hem toepast op jouw woning. Dit is hoe wij dat doen, en waar we onszelf op laten afrekenen.
Wij rekenen, wij schatten niet
Bij elke woning maken wij een warmteverliesberekening, ruimte voor ruimte. Niet een vuistregel op basis van je gasverbruik, niet een tabel op basis van je bouwjaar. Gasverbruik zegt iets over hoe je gestookt hebt, niet over hoeveel vermogen je woning op de koudste dag nodig heeft. Die twee lopen makkelijk twee kilowatt uit elkaar, en twee kilowatt is het verschil tussen een toestel dat rustig doordraait en een toestel dat pendelt.
Bij een woning waar nog isolatie op de planning staat, rekenen we het twee keer: het warmteverlies in de huidige staat en het warmteverlies na de isolatie die je van plan bent. Daar kiezen we het vermogen op, en we zeggen er vooraf bij wat de warmtepomp in de eerste winter wel en niet redt. Zo werkt onze warmteverliesberekening.
Afgelopen winter: nul koude klachten
Wij hebben inmiddels ruim honderd warmtepompen geplaatst. Daarvan kregen wij geen enkele melding dat de woning niet warm werd. Geen bijstook, geen noodoplossing, geen toestel dat achteraf te klein bleek. Onze leverancier gaf daarnaast aan dat wij een van de weinige installateurs zijn zonder noemenswaardige openstaande servicetickets.
Dat is geen geluk en ook geen kwestie van ruim dimensioneren. Het is het gevolg van rekenen in plaats van schatten, van het vermogen bepalen op de koudste dag in plaats van op het jaargemiddelde, en van het afgiftesysteem doormeten voordat we een toestel kiezen. Koude klachten zijn in deze branche de meest voorkomende reden dat mensen spijt krijgen van hun warmtepomp. Ze zijn bijna altijd terug te voeren op een ontwerpfout, niet op het merk.
Het tweede getal zegt iets anders: dat er na oplevering weinig misgaat. Dat komt door de manier van aansluiten en door de monitoring, waarmee we een afwijking meestal zien voordat de bewoner er last van heeft.
Zo beoordelen wij een woning
Een warmtepomp is geen product dat je koopt, het is een onderdeel van een systeem dat al in je huis zit. Tijdens de schouw lopen we daarom altijd dezelfde negen punten af, in deze volgorde. Pas als die negen bekend zijn, komt er een toestel en een prijs bij.
| Wat we bekijken | Waarom dat de uitkomst bepaalt |
|---|---|
| 1. De bouwkundige schil | Wat is al geïsoleerd, hoe breed is de spouw, hoe zit het glas erin, waar zitten de koudebruggen, en wat ben je nog van plan te doen. |
| 2. Het warmteverlies | Ruimte voor ruimte berekend, in de huidige staat en na de geplande maatregelen. |
| 3. Het afgiftesysteem | Welke radiatoren, welk oppervlak per ruimte, waar zit de bottleneck, en welke aanvoertemperatuur is haalbaar na inregelen. |
| 4. Het waterzijdige systeem | Leidingdiameters, systeeminhoud en of een buffervat nodig is of juist niet. Dit bepaalt het rendement meer dan de merkkeuze. |
| 5. De warmtebron | Lucht of bodem, hybride of all-electric, monoblock of split, en welk vermogen daarbij hoort. |
| 6. De tapwatervraag | Aantal bewoners, douchegedrag en boilervolume. Tapwater is een kwart van de warmtevraag maar bijna een derde van het stroomverbruik. |
| 7. De elektrische capaciteit | Aansluitwaarde, groepenkast, of 3 fase nodig is, of peak-shaving een alternatief is, en of het net in je wijk ruimte heeft. |
| 8. Opwek en flexibel verbruik | Bestaande of geplande zonnepanelen, een elektrische auto, een batterij, en wat daarvan gelijktijdig kan draaien. |
| 9. Je plannen en je tarief | Een aanbouw, een dakkapel, een verbouwing over twee jaar, en je huidige energiecontract. Wij dimensioneren op de woning zoals die er straks uitziet, zodat je niet hoeft te wachten met de warmtepomp. |
Uit die negen komt een hydraulisch ontwerp en een vermogen. Pas daarna een merk en een prijs. Dat is de omgekeerde volgorde van een offerte die je binnen een dag in je mailbox krijgt, en het is de reden dat wij altijd langskomen voordat we een prijs geven.
Onze vaste regel
Wij dimensioneren een warmtepomp nooit op alleen het huidige gasverbruik. We willen vijf dingen weten: het warmteverlies nu, het warmteverlies na de maatregelen die je overweegt, de haalbare aanvoertemperatuur, de afgiftecapaciteit per ruimte en de tapwatervraag. Zonder die vijf is elk vermogen een gok, en een gok kost je of comfort of rendement.
Wij vertellen je wat een keuze doet
Tijdens de schouw kunnen we direct doorrekenen wat een beslissing betekent. Wat 100 m² dakisolatie scheelt in kilowatt en dus in toestelgrootte. Wat een batterij toevoegt in euro per jaar bij jouw verbruikspatroon. Wat het kost als je de isolatie een jaar uitstelt. Wat het verschil is tussen 6 en 8 kilowatt op je stroomrekening. Dat zijn de getallen waarop je een keuze maakt, en die hoor je liever aan de keukentafel dan achteraf.
Vijf keer dat wij nee zeggen
Wij verdienen aan installaties. Toch zijn dit adviezen die we regelmatig geven, en ze leveren ons niets op.
Een thuisbatterij als eerste stap
Een batterij bij een cv-ketel en zonder dynamisch contract doet alleen eigen verbruik. Dat is €500 tot €700 per jaar op een investering van €7.000, terwijl diezelfde €7.000 aan dakisolatie plus warmtepomp een veelvoud oplevert. Wij leveren batterijen, maar niet als je nog geen warmtepomp hebt.
Radiatoren vervangen om rendement
Het verschil tussen een jaarrendement van 3,5 en 5,0 is circa €195 per jaar bij 1.000 m³ gas. Een lagetemperatuurradiator kost ongeveer €1.000 geplaatst. Vijf stuks is €5.000 voor €195 per jaar. Verlaag eerst de stooklijn, regel waterzijdig in en zet een radiatorventilator op de koudste kamer. Vervang alleen wat dan nog tekortschiet, of leg vloerverwarming als de vloer toch open gaat.
Een grotere warmtepomp voor meer subsidie
De ISDE stijgt per kilowatt, dus een groter toestel levert meer subsidie op. Het levert ook een toestel op dat pendelt, sneller slijt en een lager rendement haalt. Dat subsidieverschil verdampt binnen een paar jaar in hogere stroomkosten en een kortere levensduur.
Balansventilatie in een woning waar het niet past
Warmteterugwinning met 90 tot 95 procent rendement is uitstekend, maar vraagt kanalen door de hele woning. In een bestaande jaren 30 woning zonder verbouwing betekent dat slopen, stucen en verlaagde plafonds voor een besparing die je niet terugverdient. CO₂-gestuurde afzuiging van €800 tot €1.500 pakt daar een groot deel van hetzelfde probleem.
Een warmtepomp kiezen zonder je verbouwplannen te noemen
Ga je uitbouwen, een dakkapel plaatsen of de zolder isoleren, dan verandert je warmteverlies en dus het benodigde vermogen. Dat is geen reden om te wachten: je kunt de warmtepomp prima nu al nemen, mits we hem dimensioneren op de woning zoals die er na de verbouwing uitziet. Vertel ons dus wat je van plan bent. Wie dat verzwijgt en een toestel op de huidige situatie laat kiezen, zit straks met een unit die te groot of te klein is.
Waarom we dit opschrijven. Een installateur die alles adviseert wat hij verkoopt, is geen adviseur. Wij komen liever een keer minder langs met een offerte dan een keer te vaak met een installatie die niet rendeert. Is de uitkomst voor jouw woning dat je beter kunt wachten, dan hoor je dat voordat je iets tekent.
En daarna laten we je niet los
Na oplevering bewaken we de installatie online. We krijgen automatisch een melding bij afwijkingen en doen jaarlijks een wintercheck via de cloud op pompsnelheid, vermogen en systeemrendement. Vaak is een probleem opgelost voordat je er last van hebt. Daarnaast doen we een tweejaarlijkse fysieke inspectie, en daarmee heb je vijf jaar product- en installatiegarantie zonder arbeids- en voorrijkosten. Zo zien we ook of de sturing uit stap 3 doet wat hij moet doen.
Vraag een warmteverliesberekening aanUit de praktijk
De rekenvoorbeelden hierboven zijn modellen. Dit zijn woningen waar we daadwerkelijk zijn geweest, met wat we aantroffen, wat we hebben gekozen en waarom.
Monumentale boerderij uit 1920, hybride 24 kW
Wat we aantroffen. Een monument met een enorme warmtevraag, beperkte isolatiemogelijkheden door de status van het pand en een afgiftesysteem dat hoge temperaturen nodig had. Een enkele warmtepomp van 24 kW bestaat niet in deze klasse, en de aansluiting kon niet zomaar zwaarder.
Wat we hebben gedaan. Twee warmtepompunits in cascade, hybride uitgevoerd zodat de ketel de koudste dagen en het tapwater blijft doen. Daarmee draait de installatie het grootste deel van het jaar volledig elektrisch en valt de ketel alleen in als het echt vriest.
Wat we hier hebben afgeraden. All-electric. Bij deze warmtevraag en dit afgiftesysteem zou dat een aansluitingsverzwaring en een ombouw van het hele afgiftesysteem betekenen, en dat verdient zich in een monument niet terug. Hybride was hier niet de goedkope tussenstap maar de juiste eindoplossing.
Beoordeling 5,0 op Google: niet bang voor atypische maatwerkoplossingen, en de installatie verliep soepel.
Hoekwoning uit 1930, all-electric 12 kW
Wat we aantroffen. Een jaren 30 hoekwoning waar de buitenunit niet bij de gevel kon staan, om redenen van geluid en aanzicht. De gewenste plek lag twaalf meter van de technische ruimte.
Wat we hebben gedaan. Twaalf meter mantelbuis met ruim gedimensioneerd en geisoleerd leidingwerk, zodat het rendementsverlies over die afstand beperkt blijft. Dat is meerwerk en dat stond vooraf in de offerte, niet achteraf op de factuur.
Wat hier misging en hoe we het opgelosten. Bij de inbedrijfstelling op een vrijdag bleek een sensor defect en die was niet meer op voorraad. Wij hebben een spoedkoerier geregeld zodat de bewoners niet het weekend zonder warm water zaten. Dat hoort erbij: installaties gaan soms mis, het gaat erom wat je dan doet.
Beoordeling 5,0 op Google: eerlijk advies over de benodigde capaciteit en meegedacht over de plaatsing.
Tussenwoning, hybride WeHeat, buren dicht op de erfgrens
Wat we aantroffen. Een tussenwoning waar de buitenunit onvermijdelijk dicht bij de erfgrens moest komen. Geluid was hier de bepalende randvoorwaarde, niet de prijs en niet het rendement.
Wat we hebben gedaan. Een toestel gekozen met een lage geluidsproductie en een nachtmodus, en de opstelling en nachtverlaging zo ingesteld dat de norm op de erfgrens ruim wordt gehaald. Op de erfgrens geldt 40 dB in de nacht en 45 dB overdag.
Wat we hier hebben afgeraden. Het goedkopere alternatief met een hogere geluidsproductie. Dat had gewerkt op papier en tot gedoe met de buren geleid in de praktijk.
Beoordeling 5,0 op Google: ook toen er iets niet goed ging werd het direct en professioneel opgelost. Meer over geluid en de erfgrens.
Wat deze drie gemeen hebben
In geen van de drie was het toestel de moeilijke keuze. Het lastige zat in de randvoorwaarden: een monumentale status, twaalf meter afstand, een erfgrens. Dat is waar een installatie slaagt of mislukt, en dat is precies wat je niet ziet op een productpagina of in een offerte die op afstand is gemaakt.
Wij publiceren graag meer gemeten resultaten uit onze eigen installaties: werkelijk stroomverbruik, gemeten jaarrendement en aanvoertemperatuur over een heel stookseizoen. Die dataset breiden we uit en komt in een volgende update van dit artikel te staan.
Waarop de rekenvoorbeelden zijn gebaseerd
Hieronder staan drie woningen doorgerekend. Voordat je naar de bedragen kijkt, dit zijn de aannames eronder, zodat je ze kunt controleren of vervangen door je eigen cijfers.
Hoe wij van gas naar stroom rekenen
We zetten je gasverbruik eerst om naar de warmte die je woning werkelijk nodig heeft, en die warmtevraag delen we vervolgens door het jaarrendement van de warmtepomp. Zo gaat dat.
| Stap | Wat we doen | Waarde |
|---|---|---|
| 1. Gas naar warmte | Gasverbruik omrekenen naar nuttige warmte, niet naar calorische waarde | 1 m³ is 8,8 kWh |
| 2. Isolatie toepassen | Isolatie verlaagt de warmtevraag voor ruimteverwarming; de warmwatervraag blijft gelijk | Warm water circa 200 tot 250 m³ per jaar |
| 3. Delen door het jaarrendement | De hele warmtevraag door één SCOP, gekozen op basis van het afgiftesysteem en de haalbare aanvoertemperatuur | 3,4 tot 4,0 op bestaande radiatoren, hoger op lage temperatuur |
Toelichting bij stap 1: aardgas heeft een bovenwaarde van 9,77 kWh per m³. Een HR-ketel haalt daar op jaarbasis circa 90 procent nuttige warmte uit, inclusief stilstands- en distributieverliezen. Wie met 10 kWh per m³ rekent, gebruikt de calorische waarde en overschat de warmtevraag met ruim 12 procent.
Toelichting bij stap 3: wij rekenen met één jaarrendement voor de hele warmtevraag, inclusief warm tapwater. Warm water vraagt een hogere temperatuur dan ruimteverwarming en drukt het gemiddelde dus omlaag. Dat is verdisconteerd in het getal dat we per woning kiezen. Elektrisch koken in plaats van op gas telt apart mee, voor 125 tot 200 kWh per jaar.
De overige uitgangspunten
| Onderwerp | Uitgangspunt |
|---|---|
| Warmteverlies | Ruimte voor ruimte berekend, niet geschat uit gasverbruik |
| Energieprijzen | Stroom vast €0,29 per kWh, dynamisch gestuurd €0,22, gas €1,40 per m³, alles inclusief energiebelasting en btw |
| Zonnestroom | Gerekend zonder salderingsregeling, ook voor 2026, zodat de uitkomst na 2027 blijft kloppen |
| Vaste kosten | Gas €330 per jaar en die vervalt bij all-electric. Vaste kosten stroom zijn in elke situatie gelijk en daarom weggelaten |
| Subsidie | ISDE 2026 zoals gepubliceerd door RVO. Gemeentelijke regelingen staan er bewust niet in, omdat die per gemeente verschillen en regelmatig wijzigen |
| Investeringen | Onze eigen all-in installatieprijzen inclusief btw en subsidie, exclusief meerwerk |
| Onzekerheid | De gasprijs op de beurs, de definitieve ISDE 2027 en de nettarieven na 2027 zijn niet bekend. Die staan daarom als bandbreedte in dit artikel, niet als een enkel bedrag |
Reken je liever met andere aannames, bijvoorbeeld een hogere gasprijs of een lagere SCOP? Mail ons je eigen cijfers en we rekenen het voor je door. Zie je een fout, dan horen we dat graag; correcties komen in de wijzigingslijst onderaan te staan.
Rekenvoorbeeld 1: tussenwoning, 125 m², bouwjaar 1985
Voorbeeldwoning, situatie september 2026. Dit is geen voorspelling: de uitkomst voor een individuele woning kan aanzienlijk afwijken. De aannames staan bij de rekenmethode.
Label C, 1.300 m³ gas, 2.900 kWh stroom, 10 zonnepanelen (4.000 kWh), geen elektrische auto. Vier situaties naast elkaar.
| Post | Nu, 2026, salderen | 2027, niets doen | Na stap 1, 2 en 3, vast contract | Na stap 1, 2 en 3, dynamisch |
|---|---|---|---|---|
| Gas: verbruik | 1.300 m³, € 1.820 | 1.300 m³, € 1.856* | 0 | 0 |
| Gas: vaste kosten | € 330 | € 360* | 0 | 0 |
| Stroom: totaal verbruik | 2.900 kWh | 2.900 kWh | 5.360 kWh** | 5.360 kWh** |
| Direct eigen verbruik van 4.000 kWh opwek | gesaldeerd | 1.200 kWh (30%) | 1.600 kWh (40%) | 1.600 kWh (40%) |
| Stroom: inkoop | € 0 | 1.700 × €0,29 = € 493 | 3.760 × €0,29 = € 1.090 | 3.760 × €0,22 = € 827 |
| Stroom: teruglevering | − € 44 | − € 28 | − € 24 | − € 120 |
| Per jaar | € 2.106 | € 2.681 | € 1.066 | € 707 |
| Verschil met niets doen in 2027 | n.v.t. | n.v.t. | − € 1.615 | − € 1.974 |
* 2027: bijmenging 2 cent × 1.300 m³ en circa €30 hogere netkosten gas. ** Opbouw van de 2.460 kWh extra stroom. Ruimteverwarming daalt na dak- en spouwisolatie met circa 30 procent; samen met de ongewijzigde warmwatervraag blijft er 8.400 kWh warmtevraag over. Gedeeld door een jaarrendement van 3,6 op ingeregelde bestaande radiatoren is dat 2.335 kWh, plus circa 125 kWh voor elektrisch koken in plaats van op gas. Samen 2.460 kWh bovenop de bestaande 2.900 kWh.
Wat het kost en wanneer het terug is
| Scenario | Besparing per jaar | Terugverdientijd |
|---|---|---|
| Vast contract | € 1.615 | 8,4 jaar |
| Dynamisch contract | € 1.974 | 6,8 jaar |
| Zelfde traject, warmtepomp geïnstalleerd in 2027 (ISDE − €580) | € 1.974 | 7,1 jaar |
Daar komt bij wat niet in de tabel staat: 0,1 tot 0,2 procentpunt hypotheekrentekorting bij een beter energielabel (€500 tot €1.000 per jaar op een gemiddelde hypotheek), en een woningwaarde die bij een sprong van label C naar A gemiddeld €15.000 tot €20.000 hoger uitkomt. En de gasrekening in het scenario niets doen staat niet stil op €2.681, maar loopt richting 2030 door naar circa €3.050.
Slim en mooi van het gas af. Vooraf goed meedenken, maatwerk. Niet alleen een installatie die functioneel is, maar ook montage die gezien mag worden. Betrouwbaar en gaan voor perfecte oplevering.
Melvin, stadswoning uit 1980, WeHeat Blackbird 8 kW. Beoordeling 5,0 op Google.
Dit rekenvoorbeeld, maar dan voor jouw adres
Stuur je adres en je jaarverbruik. Binnen twee werkdagen krijg je van ons:
- je verwachte warmteverlies voor en na isolatie, in kW
- het passende vermogen en model, met all-in prijs inclusief ISDE
- je besparing per jaar op een vast en op een dynamisch contract
- welke gemeentelijke subsidie voor jouw adres geldt
Rekenvoorbeeld 2: woonboerderij, 220 m², bouwjaar 1975
Voorbeeldwoning, situatie september 2026. Dit is geen voorspelling: de uitkomst voor een individuele woning kan aanzienlijk afwijken. De aannames staan bij de rekenmethode.
Label D of E, 3.500 m³ gas, 4.500 kWh huishoudelijk, elektrische auto (15.000 km, 2.700 kWh thuis), 28 zonnepanelen (11.000 kWh). Het profiel van veel woningen in de Vechtstreek, de Ronde Venen en het Gooi, en het profiel waar 2027 het hardst aankomt.
| Post | Nu, 2026, salderen | 2027, niets doen | Na stap 1, 2 en 3 | Idem, plus batterij |
|---|---|---|---|---|
| Gas: verbruik plus vaste kosten | € 4.900 + € 330 | € 4.970 + € 360 | 0 | 0 |
| Stroom: totaal verbruik | 7.200 kWh | 7.200 kWh | 12.870 kWh | 12.870 kWh |
| Direct eigen verbruik van 11.000 kWh | gesaldeerd | 3.300 (30%) | 4.950 (45%) | 7.150 (65%) |
| Stroom: inkoop | € 0 | 3.900 × €0,29 = € 1.131 | 7.920 × €0,22 = € 1.742 | 5.720 × €0,20 = € 1.144 |
| Stroom: teruglevering | 3.800 overschot × €0,04 = − € 152 | 7.700 × €0,01 = − € 77 | 6.050 × €0,05 = − € 303 | 3.850 × €0,05 = − € 193 |
| Batterij: goedkoop inkopen, dure uren vermijden | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | − € 450 |
| Per jaar | € 5.078 | € 6.384 | € 1.439 | € 501 |
| Verschil met niets doen in 2027 | n.v.t. | n.v.t. | − € 4.945 | − € 5.883 |
Wat het kost en wanneer het terug is
| Scenario | Besparing per jaar | Terugverdientijd |
|---|---|---|
| Zonder batterij, dynamisch | € 4.945 | 5,8 jaar |
| Met batterij, dynamisch | € 5.883 | 6,4 jaar |
| De batterij op zichzelf | € 938 | 9,6 jaar |
| Zelfde traject, warmtepomp in 2027 (ISDE − €1.210) | € 4.945 | 6,0 jaar |
Drie kanttekeningen die we bij elke woonboerderij maken. Bij 12 kW kijken we altijd naar de aansluiting: 3 fase is in deze regio niet overal binnen een jaar te krijgen, en dan kan een batterij voor peak-shaving noodzakelijk worden als de aansluiting het piekvermogen niet aankan. En de isolatie van het dak voor of gelijk met de warmtepomp is hier geen advies maar een voorwaarde. Zonder dak wordt de warmtepomp 16 tot 20 kW, en dan zit je in de klasse van de Vaillant perform (vanaf 2027) of een cascade van twee units: duurder in aanschaf en in gebruik. En bij een groot huishouden loopt de tapwatervraag op naar 300 m³ gasequivalent; dat is 950 kWh stroom in plaats van 785, en het is de post die het snelst uit de hand loopt als de boiler te klein wordt gekozen.
Nog onder de ISDE van 2026 vallen
De hogere bedragen van 2026 gelden voor warmtepompen die dit jaar worden geïnstalleerd. Aan elke installatie gaat een schouw, een warmteverliesberekening en een hydraulisch ontwerp vooraf, en dat traject kost tijd. Wie dit jaar nog wil laten installeren, zet dat traject dus nu in gang.
Lukt het dit jaar niet meer, dan bespreken we in het adviesgesprek wat de beste planning voor jouw woning is. Ook dan ligt het ontwerp klaar en kun je als een van de eersten in het nieuwe jaar terecht.
Plan een gratis adviesgesprekSuper geadviseerd. Ze denken heel goed mee en zijn niet bang voor atypische maatwerkoplossingen. De installatie verliep soepel en inmiddels zit ik er warmpjes bij met mijn twee warmtepompunits.
Matthijs, monumentale boerderij uit 1920, Vaillant hybride 24 kW. Beoordeling 5,0 op Google.
Rekenvoorbeeld 3: jaren 30 woning, 180 m², hoekwoning of twee-onder-een-kap
Voorbeeldwoning, situatie september 2026. Dit is geen voorspelling: de uitkomst voor een individuele woning kan aanzienlijk afwijken. De aannames staan bij de rekenmethode.
Bouwjaar 1932, label E, smalle spouw, deels enkel glas, hoge plafonds. 2.400 m³ gas, 3.500 kWh stroom, nog geen zonnepanelen, geen elektrische auto. De woning waar wij in Amsterdam, Hilversum en Utrecht het vaakst komen.
Dit is het lastigste profiel van de drie. Er zijn geen panelen, dus het einde van de saldering doet in 2027 niets. De klap komt via gas: 2.400 m³ is €3.360 per jaar, en dat bedrag loopt richting 2030 op naar bijna €4.000. Tegelijk is het de woning waar stap 1 het meeste oplevert, omdat er zoveel te winnen is.
| Post | Nu, 2026 | 2027, niets doen | Na stap 1, 2 en 3, vast contract | Na stap 1, 2 en 3, dynamisch |
|---|---|---|---|---|
| Gas: verbruik plus vaste kosten | € 3.360 + € 330 | € 3.408 + € 360 | 0 | 0 |
| Stroom: totaal verbruik | 3.500 kWh | 3.500 kWh | 7.500 kWh | 7.500 kWh |
| Direct eigen verbruik van 4.800 kWh opwek | geen panelen | geen panelen | 1.920 (40%) | 1.920 (40%) |
| Stroom: inkoop | 3.500 × €0,29 = € 1.015 | 3.500 × €0,29 = € 1.015 | 5.580 × €0,29 = € 1.618 | 5.580 × €0,22 = € 1.228 |
| Stroom: teruglevering | n.v.t. | n.v.t. | 2.880 × €0,01 = − € 29 | 2.880 × €0,05 = − € 144 |
| Per jaar | € 4.705 | € 4.783 | € 1.589 | € 1.084 |
| Verschil met niets doen in 2027 | n.v.t. | n.v.t. | − € 3.194 | − € 3.699 |
Zonder panelen blijft het verschil tussen 2026 en 2027 klein (€78). Het verschil zit in de jaren daarna: bij gelijke marktprijs is dezelfde gasrekening in 2030 circa €4.350. Het jaarrendement ligt hier op 3,45 en niet op 3,6, omdat de aanvoertemperatuur in een jaren 30 woning ook na isolatie hoger blijft dan in naoorlogse bouw.
Wat het kost en wanneer het terug is
| Situatie | Besparing per jaar | Terugverdientijd |
|---|---|---|
| Vast contract | € 3.194 | 9,4 jaar |
| Dynamisch contract | € 3.699 | 8,1 jaar |
| Zelfde traject, warmtepomp in 2027 (ISDE 10 kW − €1.000) | € 3.699 | 8,4 jaar |
Drie dingen die bij een jaren 30 woning anders zijn. De spouw is vaak 4 tot 6 centimeter; dat is te vullen, maar de winst is kleiner dan bij een spouw uit 1980. Wij meten hem tijdens de schouw. Het dak is meestal de grootste post, en de goedkoopste manier om dat te doen is aan de binnenzijde, tussen en onder de sporen, als de zolder toch wordt aangepakt. En de hoge plafonds en grote radiatoren zijn juist een voordeel: het afgifteoppervlak is groot, dus de aanvoertemperatuur kan na inregelen vaak lager dan je verwacht. Voor de warmtepomp rekenen we hier op 13 tot 15 kW voor isolatie en 9 tot 10 kW erna; wie de isolatie binnen een jaar doet, kiest 10 kW.
Dit is ook het profiel waar de sprong in energielabel het grootst is: van E naar A of B. Op een hypotheek van €500.000 is 0,2 procentpunt rentekorting €1.000 per jaar, bovenop de €3.699 in de tabel.
Ze gaven eerlijk advies over welke capaciteit warmtepomp we nodig hebben en dachten mee met oplossingen voor plaatsing wat verder van ons huis. Toen op een vrijdag een sensor kapot bleek, regelden ze een spoedkoerier zodat we niet het weekend zonder warm water zaten.
Erik, hoekwoning uit 1930, Vaillant all-electric 12 kW met 12 meter mantelbuis. Beoordeling 5,0 op Google.
Herken je je woning hierin? Laat dezelfde som maken voor jouw adres.
En als het anders loopt?
Elke berekening hierboven rust op aannames die niet vaststaan. Eerlijk is om te laten zien hoe de uitkomst beweegt als die aannames tegenvallen. Hieronder de vier variabelen die het meeste uitmaken, toegepast op de tussenwoning uit rekenvoorbeeld 1.
| Als dit gebeurt | Effect op de besparing | Terugverdientijd wordt | Hoe waarschijnlijk |
|---|---|---|---|
| De gasprijs daalt naar €1,10 per m³ in plaats van €1,40 | − €390 per jaar | 8,5 jaar | Mogelijk op korte termijn. Maar de opslagen op gas stijgen los van de marktprijs, dus deze winst is tijdelijk. |
| De stroomprijs stijgt naar €0,34 per kWh, dynamisch naar €0,26 | − €150 per jaar | 7,4 jaar | Reëel. Maar als stroom duurder wordt, wordt gas dat meestal ook; dan valt het effect grotendeels weg. |
| Je rendement valt tegen: SCOP 3,4 in plaats van 4,0 | − €85 per jaar | 7,1 jaar | Komt voor bij een slechte installatie of een niet ingeregeld afgiftesysteem. Dit is de variabele waar je zelf het meeste invloed op hebt. |
| Het prijsverschil tussen dure en goedkope uren halveert | − €180 per jaar | 7,5 jaar | Waarschijnlijk op termijn, naarmate meer huishoudens gaan sturen en meer batterijen hetzelfde doen. |
| Alle vier tegelijk, het slechtste geval | − €710 per jaar | 10,7 jaar | Onwaarschijnlijk, want een lage gasprijs en een hoge stroomprijs komen zelden samen voor. |
| Het meevalt: gas stijgt zoals verwacht richting 2030 | + €370 per jaar | 5,8 jaar | Dit is het scenario waar de wetgeving nu op afkoerst. |
Wat dit betekent
De bandbreedte voor deze woning is ruwweg 6 tot 11 jaar. Dat is geen onzekerheid die je kunt wegrekenen, en iedereen die je een exacte terugverdientijd tot achter de komma belooft, doet alsof hij de gasprijs van 2032 kent.
Twee dingen vallen op. Ten eerste: de variabele waar je zelf het meeste invloed op hebt, is het rendement van je installatie. Gasprijzen en beleid overkomen je; de kwaliteit van je ontwerp en inregeling niet. Ten tweede: zelfs in het slechtste geval blijft de investering rendabel, alleen langzamer. Er is geen realistisch scenario in deze tabel waarin isoleren plus een warmtepomp geld kost.
Waar het wel kan misgaan, is bij de losse maatregelen. Een thuisbatterij bij een halvering van de prijsverschillen gaat van 9,6 naar circa 14 jaar terugverdientijd, en dat is langer dan de garantie. Daarom staat die bij ons als laatste stap en niet als eerste.
ISDE in 2027: zo haal je er het meeste uit
De regeling wordt krapper, niet ingewikkelder. Wie volgorde en timing goed kiest, houdt het verschil grotendeels binnen. Acht regels.
- De installatiedatum telt, niet de aanvraagdatum. De bedragen van 2026 gelden voor warmtepompen die in 2026 zijn geïnstalleerd; de aanvraag bij RVO mag tot 24 maanden daarna. Het verschil met het concept voor 2027 is €580 (6 kW) tot €1.210 (12 kW). Begin daarom op tijd met de schouw en het ontwerp, want dat traject gaat aan de installatie vooraf.
- Combineer minimaal een isolatiemaatregel met de warmtepomp. Het isolatiebedrag verdubbelt. Dakisolatie van 60 m² levert dan €1.950 in plaats van €975.
- Bundel isolatie binnen 24 maanden. Twee of meer maatregelen: alles verdubbelt. Glas mag sinds 2026 twee keer binnen 24 maanden worden aangevraagd.
- Kies A+++. De bonus stijgt in 2027 naar €250 en er wordt onderzocht of alleen slim aanstuurbare warmtepompen nog in aanmerking komen. Al onze modellen voldoen aan beide.
- Laat het vermogen berekenen, niet schatten. RVO subsidieert het thermisch vermogen op de meldcodelijst, niet de commerciële aanduiding. Een grotere warmtepomp voor de subsidie kost meer dan hij opbrengt en draait slechter.
- Vraag ISDE na installatie aan, met factuur, betaalbewijs en meldcode. Wij leveren de meldcodes en het installatiebewijs mee; de restitutie komt meestal binnen 4 tot 8 weken. Zelf installeren is uitgesloten.
- Vraag naast de ISDE ook je gemeente na. Veel gemeenten hebben een eigen isolatiesubsidie, meestal voor woningen met label D of lager onder een WOZ-grens. De bedragen, voorwaarden en het moment van aanvragen verschillen per gemeente en wijzigen regelmatig; bij de ene moet de aanvraag vóór de start van het werk, bij de andere erna. Een verkeerde volgorde is de meest voorkomende reden voor afwijzing. Wij zoeken tijdens de schouw uit wat er voor jouw adres geldt.
- Neem de €400 voor ventilatie mee als je isoleert. Een keer per woning, alleen in combinatie.
- Financiering via de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Voor eigenaar-bewoners van een bestaande woning: €1.000 tot €29.000, looptijd 7, 10 of 15 jaar (20 jaar boven €15.000), 0 procent rente bij een verzamelinkomen tot circa €60.000 en een lage vaste rente daarboven. Het geld komt in een bouwdepot waaruit je de facturen betaalt, en alle maatregelen in dit artikel staan op de lijst. Combineerbaar met ISDE en gemeentelijke subsidie. Voor verenigingen van eigenaren is er de SVVE.
De aangescherpte eisen vanaf 2027 en 2028
Er wordt onderzocht of vanaf 2027 alleen nog slimme warmtepompen subsidie krijgen: toestellen die op prijssignalen kunnen reageren en het net minder belasten. Warmtepompen met koudemiddel R32 worden vanaf 2028 uitgefaseerd. Wat dat betekent voor je keuze: neem een toestel dat op prijssignalen kan sturen, label A+++ heeft en op R290 draait. Dan koop je geen toestel dat over twee jaar buiten de regeling valt of dat je bij een verhuizing moeilijk kwijt kunt. De toestellen die wij leveren voldoen aan alle drie.
Wanneer verduurzamen niet verstandig is
Deze pagina rekent voor waar het wel uit kan. Even belangrijk is waar het dat niet doet. Dit zijn de situaties waarin wij afraden of aanraden te wachten.
Wanneer een warmtepomp geen goede keuze is
- Je verbouwplannen zijn nog niet uitgekristalliseerd. Weet je al wat je gaat doen, dan kunnen we daar nu op dimensioneren en kun je de warmtepomp gewoon nemen. Weet je het nog niet, dan is de kans groot dat het vermogen straks niet klopt. Dan is een paar maanden wachten tot het plan rond is de betere keuze.
- De warmtevraag is zeer groot en de schil is niet te verbeteren. Bij monumenten of woningen waar isolatie niet mag of niet kan, kan hybride de juiste eindoplossing zijn in plaats van een tussenstap.
- Het afgiftesysteem schiet structureel tekort. Als de aanvoertemperatuur ook na inregelen boven de 55 graden moet blijven, betaal je het rendement terug in stroom. Dan eerst het afgiftesysteem, of hybride.
- De aansluiting is beperkt en verzwaren kan niet. Ook dan kan het, alleen anders. Een hybride warmtepomp past binnen een lichte aansluiting en kan later worden omgebouwd naar all-electric zodra je woning verder is verduurzaamd of de aansluiting is verzwaard. In sommige woningen blijft hybride de eindoplossing, en dat is een prima uitkomst. Een batterij voor peak-shaving is het andere alternatief voor verzwaren.
- Je verhuist binnen een paar jaar. De investering komt deels terug in de woningwaarde en in een beter label, maar de terugverdientijd in energie haal je niet. Reken dan met de labelsprong, niet met de besparing.
Wanneer een andere maatregel niet rendeert
- Een thuisbatterij zonder dynamisch contract. Dan doet hij alleen eigen verbruik en blijft de helft van de opbrengst liggen.
- Radiatoren vervangen om het rendement. Circa €195 per jaar tegenover €1.000 per radiator. Doe het voor het comfort of als de vloer toch open gaat.
- Balansventilatie in een bestaande woning zonder verbouwing. De kanalen wegen niet op tegen de winst. CO₂-gestuurde afzuiging pakt een groot deel van hetzelfde probleem.
- Meer zonnepanelen dan je zelf kunt verbruiken. Na 2027 is een paneel dat alleen teruglevert een fractie waard van een paneel dat je zelf gebruikt. Dimensioneer op verbruik, niet op dakoppervlak.
- Een grotere warmtepomp voor meer subsidie. Het subsidieverschil verdampt in een lager rendement en een kortere levensduur.
Een warmtepomp is geen doel op zich. Het is een onderdeel van een woning die als geheel moet kloppen. Als de rest van die woning er nog niet klaar voor is, is wachten geen verlies maar een besparing.
Veelgestelde vragen
Stopt de salderingsregeling in stappen of in een keer?
In een keer, op 1 januari 2027. Het eerdere plan van een geleidelijke afbouw is losgelaten. Het maakt niet uit wanneer je panelen zijn gelegd.
Blijven zonnepanelen na 2027 rendabel?
Ja, maar de terugverdientijd loopt op van 6 tot 8 jaar naar 9 tot 12 jaar bij een vast contract, en blijft rond de 7,5 jaar bij een dynamisch contract. Het verschil zit in hoeveel van je eigen stroom je direct gebruikt in plaats van teruglevert.
Wat is de Trias Energetica?
Een ontwerpprincipe van Kees Duijvestein, TU Delft, uit 1996: beperk eerst de energievraag, gebruik daarna duurzame bronnen en gebruik wat overblijft zo efficiënt mogelijk. Voor een woning in 2027 vertalen wij dat naar reduceren (isoleren en ventileren), optimaliseren (afgiftesysteem op lage temperatuur, warmtepomp) en inkopen en sturen (zonnepanelen, dynamisch contract, batterij, energiemanagement).
Moet ik eerst isoleren of eerst een warmtepomp?
Isoleren eerst is de zuiverste route. Een warmtepomp voor de isolatie kan ook, mits het vermogen is berekend op de situatie voor en na isolatie. Je bespaart dan meteen €1.000 tot €3.500 per jaar op gas en isoleert in je eigen tempo. Alleen bij grote, slecht geïsoleerde woningen is dakisolatie vooraf een voorwaarde.
Is een dynamisch contract goedkoper dan een vast contract?
Met een warmtepomp, elektrische auto of batterij bijna altijd: 20 tot 40 procent in 2024 en 2025. Zonder verschuifbaar verbruik is het verschil klein en kan een vast contract in een duur jaar winnen. Vanaf 2027 wint dynamisch ook voor wie alleen panelen heeft, omdat teruglevering tegen marktprijs wordt vergoed.
Is een thuisbatterij na 2027 rendabel?
Voorwaardelijk. Reken op €500 tot €1.000 per jaar opbrengst en 8 tot 12 jaar terugverdientijd voor 10 tot 15 kWh, mits gecombineerd met zonnepanelen, een dynamisch contract en sturing. Op een vast contract doet hij alleen eigen verbruik. Het is de laatste stap, niet de eerste.
Hoeveel ISDE krijg ik in 2026 en 2027 op een warmtepomp?
2026: €1.025 plus €225 per kW plus €200 bonus A+++. Concept 2027: €1.025 plus €120 per kW plus €250 bonus. Voor 6 kW is dat €2.575 tegen €1.995; voor 12 kW €3.925 tegen €2.715. De bedragen van 2026 gelden bij installatie in 2026. Het bedrag zit al in onze all-in prijzen; je betaalt ons bruto en krijgt binnen 4 tot 8 weken restitutie van RVO.
Wat gebeurt er met de vaste kosten van mijn gasaansluiting?
Die stijgen structureel. Steeds minder huishoudens delen de vaste kosten van het gasnet. De ACM rekent in het middenscenario met een stijging van circa €200 naar €790 per jaar in 2050 voor een huishouden met 1.000 m³. Wie all-electric gaat, laat de aansluiting verwijderen en betaalt dit niet meer.
Wordt gas in 2027 echt duurder?
De marktprijs is onzeker, de opslagen niet. Bijmengverplichting groen gas vanaf 2027 (1 tot 3 cent per m³, oplopend naar 12 tot 14 cent in 2030), ETS2 (circa 8 tot 11 cent per m³ vanaf 2027 of 2028), stijgende netkosten en stijgende energiebelasting. Samen circa 17 procent erbij in 2030 bij gelijke marktprijs.
Is all-electric duurder dan hybride?
In aanschaf wel, in terugverdientijd nauwelijks. Bij all-electric raak je je volledige gasverbruik kwijt en de vaste gaskosten van circa €330 per jaar, en die vaste kosten stijgen. Bij een redelijk geïsoleerde woning komen beide uit op 5 tot 9 jaar.
Moet ik mijn radiatoren vervangen?
Meestal niet om financiële redenen. Op ingeregelde bestaande radiatoren zakt het rendement van circa 5 naar 3,5, nog steeds uitstekend. Het verschil is circa €195 per jaar tegenover €1.000 per vervangen radiator. Verlaag eerst de stooklijn, regel waterzijdig in en zet radiatorventilatoren op de koudste kamer. Vervang alleen wat dan nog tekortschiet, of leg vloerverwarming als je toch verbouwt.
Moet ik ventileren als ik isoleer?
Ja. Een dichtgemaakte woning zonder ventilatieplan krijgt vocht en schimmel. CO₂-gestuurde mechanische afzuiging (€800 tot €1.500) is voor de meeste bestaande woningen voldoende. Balansventilatie met warmteterugwinning (€4.500 tot €7.500) is de beste oplossing bij een verbouwing. De ISDE geeft €400 voor ventilatie in combinatie met isolatie.
Wanneer is verduurzamen financieel niet verstandig?
Bij een verhuizing op korte termijn, bij een aansluiting die niet te verzwaren is, en bij losse maatregelen die niet op elkaar zijn afgestemd. Een batterij zonder dynamisch contract, radiatoren vervangen om het rendement en meer zonnepanelen dan je zelf kunt verbruiken rekenen zich in de meeste woningen niet terug. Zie de sectie wanneer verduurzamen niet verstandig is.
Hoeveel kW warmtepomp heb ik nodig?
Dat volgt uit een warmteverliesberekening per ruimte, niet uit je gasverbruik. Grove richtlijnen: een na-geïsoleerde rijtjeswoning van 125 m² zit op 4 tot 6 kW, een vrijstaande woning van 220 m² uit 1975 op 10 tot 14 kW. Die twee kunnen in de praktijk twee kilowatt afwijken, en twee kilowatt is het verschil tussen een toestel dat rustig doordraait en een toestel dat pendelt.
Kan een warmtepomp zonder vloerverwarming?
Ja. Op ingeregelde bestaande radiatoren haal je een jaarrendement rond de 3,5 tot 4,0 in plaats van rond de 5. Dat is nog steeds drie tot vier keer zo efficiënt als een cv-ketel. Verlaag eerst de stooklijn, regel waterzijdig in en zet zo nodig een radiatorventilator op de koudste kamer.
Hoeveel isolatie heb ik nodig voor all-electric?
Er is geen vast minimum. Wat telt is of de woning op de koudste dag warm wordt bij een aanvoertemperatuur die de warmtepomp aankan. Dat hangt af van het warmteverlies én van de afgiftecapaciteit van je radiatoren. Een matig geïsoleerde woning met grote radiatoren kan prima all-electric; een goed geïsoleerde woning met te kleine radiatoren niet.
Is een hybride warmtepomp financieel verstandig?
Bij een woning die nog slecht is geïsoleerd of waar de isolatie pas over jaren komt: ja. Bij een monument of een woning waar het afgiftesysteem structureel tekortschiet kan hybride zelfs de eindoplossing zijn. In alle andere gevallen is all-electric op termijn goedkoper, omdat je dan ook de vaste gaskosten van circa €330 per jaar kwijtraakt en die stijgen.
Wanneer is een thuisbatterij juist niet rendabel?
Zonder dynamisch contract, want dan kan hij niet goedkoop inkopen. Zonder zonnepanelen, want dan is er weinig eigen opwek op te slaan. En als je verwacht binnen tien jaar te verhuizen, want dat is korter dan de terugverdientijd. Halveren de prijsverschillen tussen dure en goedkope uren, dan loopt de terugverdientijd op naar circa veertien jaar; dat is langer dan de garantie.
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig na een warmtepomp?
Dimensioneer op je verbruik ná de warmtepomp, niet op het dakoppervlak. Na 2027 is een paneel dat alleen teruglevert een fractie waard van een paneel waarvan je de stroom zelf gebruikt. Met een warmtepomp en een laadpaal stijgt je directe eigen verbruik zonder batterij al naar 40 tot 50 procent.
Is een dynamisch contract verstandig zonder batterij?
Met een warmtepomp wel. Die draait van nature verspreid over de dag en profiteert vanzelf van goedkope uren; met sturing wordt het verschil groter. Zonder verschuifbaar verbruik is het verschil klein en kan een vast contract in een duur jaar winnen.
Moet mijn meterkast naar 3 fase?
De meeste warmtepompen tot 8 kW draaien op 1 fase. Daarboven, of in combinatie met een laadpaal, meestal wel. Een batterij voor peak-shaving is soms een betere oplossing dan verzwaren, zeker waar het net vol zit. We rekenen het voor je door.
Verdieping per onderwerp
Dit artikel is de route. Hieronder staat per stap de verdieping, met de rekentools waarmee je het voor je eigen woning kunt nalopen.
Vermogen en ontwerp
Welke warmtepomp
Sturen en opslaan
Actualiteit van dit artikel
Regelgeving en tarieven veranderen. Deze pagina houden we bij en elke wijziging noteren we hieronder.
Wijzigingen
- 8 september 2026. Eerste publicatie.
De volgende update staat gepland zodra de ISDE-regeling voor 2027 definitief is en zodra de netbeheerders hun tarieven voor 2027 publiceren, naar verwachting eind november 2026. Zie je een fout of is een regeling inmiddels gewijzigd? Mail info@slimvanhetgasaf.nl. We passen het aan en vermelden het in deze lijst.
Lodewijk is medeoprichter van Slim van het Gas Af (Fluxs B.V.) in Weesp. Het team installeert warmtepompen, airconditioning, zonnepanelen, thuisbatterijen en laadpalen in Amsterdam, Utrecht, het Gooi en de Vechtstreek, en ontwerpt elke installatie op basis van een warmteverliesberekening en een schouw ter plaatse. Koen en Lodewijk hebben hun technische achtergrond aan de TU Delft; het bedrijf is STEK-gecertificeerd, HeatGeek-getraind en lid van Techniek Nederland.
Zie je een fout of is een regeling inmiddels gewijzigd? Laat het ons weten via info@slimvanhetgasaf.nl. Deze pagina wordt bijgewerkt zodra RVO, de ACM of het ministerie nieuwe definitieve cijfers publiceert, en elke wijziging komt in de lijst onderaan te staan.
Zullen we meekijken?
Je hebt nu drie woningen zien rekenen en de aannames erachter. De jouwe staat er niet bij. Wil je dezelfde som voor je eigen adres, dan maken we die, ook als je nog jaren van een beslissing af bent.
Wat het je niet kost: het adviesgesprek en de schouw zijn gratis en vrijblijvend. Is de uitkomst dat je een maatregel beter niet kunt doen, of beter nog even kunt wachten, dan zeggen we dat. Dat gebeurt bij ons regelmatig en het scheelt je duizenden euro.
Wil je nog onder de ISDE van 2026 vallen? Die bedragen gelden voor warmtepompen die dit jaar worden geïnstalleerd, en aan een installatie gaat een schouw en een ontwerp vooraf. Hoe eerder je dat traject start, hoe meer ruimte er is.
Ontvang vrijblijvend advies
Wij helpen je graag en vrijblijvend met het beste advies
Erkend specialist & installateur
Jouw volgende stap naar duurzaam comfort
Bij Slimvanhetgasaf.nl helpen we je graag verder.
Waarom kiezen voor een warmtepomp?
Lagere energierekening
Bespaar direct via de buitenlucht
Comfort zonder gedoe
Stil, gelijkmatige warmte en betrouwbaar tapwater
Slim verwarmen en koelen
Koel slim op jouw zonnestroom
Klaar voor de toekomst
Uitbreidbaar, A-kwaliteit, snelle support